Mención

Valórase a eficiencia e sobriedade da intervención que consigue recuperar unha edificación degradada, aínda que sen especiais valores patrimoniais de seu, á vez que satisfai as actuais esixencias técnicas derivadas do novo uso con elegancia, sobriedade e respecto ás preexistencias. A obra constitúe un interesante exemplo de adecuación entre medios e fins, e de eficacia no emprego dos recursos económicos, xa que, sen alardes arquitectónicos nin orzamentos desproporcionados, dignifica a edificación existente e contribúe a revitalización e rexeneración do espazo urbano no que se integra.


Categoría: 
Premio galego de rehabilitación


ACONDICIONAMENTO DO CUARTEL DA GARDA CIVIL DE FERROL correspondente á FASE 1ª

Antes de proceder a explicar a intervención resulta imprescindible situar a época na que se construíu o cuartel. Estamos a falar de finais dos anos corenta, en plena posguerra, cun grave déficit de vivenda en todo o país, sumado a unha escaseza de medios económicos e materiais. O resto de Europa acaba de sufrir a Segunda Guerra Mundial. A tipoloxía construtiva destes pavillóns, similar a outras construcións europeas da época, é a seguinte: muros de carga de  mampostería de 50  cms. en todo o seu perímetro sobre os que apoiaban os forxados de formigón armado de  bovedillas de cemento. A distancia entre os muros de carga é de 7,50  mts polo que se dispón dun muro de carga intermedio de ladrillo macizo para apoiar o forxado de formigón armado. Dispóñense estancias en planta baixa, polo que se construíu un forxado sanitario a base de bóvedas de ladrillo, para evitar o contacto co terreo. A cuberta, a dúas augas, está separada das vivendas da planta segunda cunha gran cámara de aire e un falso teito en horizontal. Urbanisticamente a súa implantación é inmellorable, os bloques flanquean a parcela e serven de peche, permitindo a boa orientación dos pavillóns ao amplo patio interior. Por tanto, estamos a falar dunha construción modesta, pero sabia na racionalización dos recursos, cunha lóxica funcional clara e racional. Se situamos o edificio no contexto histórico en que se construíu, podemos afirmar que as vivendas se deseñaron con conceptos modernos, e dispoñían de cociña, baño, tres dormitorios e salón comedor, distribuídos en 70  m2 útiles, con boas condicións de habitabilidade xa dispoñían como mínimo de dúas orientacións e todas as estancias tiñan luces e vistas a fachada. Nas seguintes fases que se acometan no cuartel está previsto a rehabilitación das vivendas e a súa adaptación ás novas esixencias de habitabilidade de norma galega, que é das máis restritiva a nivel estatal. Esta adaptación, resulta sorprendentemente sinxela o que pon de manifesto o actual do deseño. Cando o cuartel foi inaugurado ocupouse na súa totalidade, leste foi o seu momento de maior apoxeo e das súas dotacións, xa que non todo estaba destinado a vivenda. O cuartel dispoñía de oficinas, cantina e economato propio. Os nenos xogaban no gran campo que era o centro da parcela e os cabalos, (aínda non se dispoñía de vehículos), tiñan a súa caseta en pártea norte da parcela. Non hai que esquecer que estamos a comezos dos anos 50. Coa proposta realizada, correspondente á fase 1ª destinada a uso administrativo, rehabilítase e adapta o construído ás novas necesidades actuais. Leste foi o noso labor nesta intervención, adaptar unha tipoloxía racional e axustada aos recursos dispoñibles na súa época a unhas novas necesidades do acuartelamento. ACTUACIÓNS GLOBAIS DA INTERVENCIÓN Atendendo ás necesidades expostas pola Dirección Xeral da Garda Civil, o proxecto contempla a rehabilitación exterior dos bloques existentes II, IV e VI, así como o acondicionamento interior dos bloques II e VI para destinalos a dependencias oficiais. Este proxecto define as pautas dunha primeira actuación, xa que se actuará paulatinamente no conxunto dos restantes bloques da parcela. É importante destacar que o prioritario da intervención foi: en primeiro lugar, adaptar o cuartel ás novas necesidades de programa configurando espazos renovados e luminosos adaptados ás necesidades de traballo, en segundo lugar, facer un edificio  enerxéticamente eficiente, e en terceiro lugar facer os pavillóns accesibles coa instalación de ramplas e ascensores. Partindo dos condicionantes  tipolóxicos da edificación existente, das necesidades de programa de acuartelamento e das patoloxías que presentaba a edificación exponse unha solución arquitectónica onde os núcleos de comunicacións convértense nos elementos diferenciadores da proposta. Os ascensores exponse fóra do volume orixinal a modo de “torres de cristal” de modo que o núcleo de comunicacións de abre ao patio de mazá permitindo a entrada de luz xenerosa no centro de cada pavillón. Esta entrada de luz vese reforzada cun  lucernario en cuberta sobre as escaleiras. A diferenza de niveis entre as plantas liquídase con pequenas ramplas que permite configurar unha escaleira de  tabicas uniformes. A nivel  compositivo transforman o conxunto e convértense na referencia de cada pavillón. A nivel cromático empregáronse vidros de cor  verdoso acordes coas cores corporativas da Garda Civil. O programa de necesidades do acuartelamento adaptouse con certa facilidade á tipoloxía construtiva de vivenda existente de respectando o muro central de carga. Na planta baixo cuberta situáronse as estancias que necesitan máis amplitude espacial. Incorporouse o espazo baixo cuberta á segunda planta e ao non ter muro de carga central deseñáronse os cerramentos das estancias con biombo de vidro que amplían os espazos. A nivel construtivo tómanse as seguintes determinacións: En fachada proxéctase un  SATE que dota ao cerramento de gran inercia térmica e elimina as pontes térmicas. En planta baixa constrúese un  zócalo de fachada  ventilada. Emprégase a mesma pedra para a configuración das rampla-escaleiras de cada módulo. As carpinterías deséñanse con marco de folla oculta para permitir a máxima entrada de luz nas estancias. Proxéctase unha cuberta lixeira a base de estrutura metálica panel  sándwich e chapa de zinc. A nivel de instalacións colocáronse sistemas eficientes, caldeira de biomasa centralizada para os módulos e luminarias  leds para as dependencias. Isto permitiu lograr unha letra A en cualificación enerxética dos módulos tanto no consumo de enerxía primaria como na emisión de dióxido de carbono.